URL’lerin Dosya Sistemi ile Eşleştirilmesi
Bu belgede, bir istekte belirtilen URL’nin sunulacak dosyanın dosya sistemindeki yerini bulmak için Apache HTTP Sunucusu tarafından nasıl kullanıldığı açıklanmaktadır.
altındaki dizinler ve dosyalar sitenin dışardan görünen temel belge ağacını oluştururlar.DocumentRoot
yönergesine DocumentRoot/var/http/html
atanmış olsun. http://example.com/balıklar/zargana.html
ile biten bir yol belirtilmesi durumu), sunulacak dosya
yönergesinde belirtilen dosya olacaktır. Örneğin, DirectoryIndexDocumentRoot
yukarıdaki gibi belirtimiş ve siz de şunu belirtmişseniz:
DirectoryIndex index.html index.php
http://www.example.com/fish/
dosyasını sunmaya, bu dosya bulunmuyorsa /var/www/html/fish/index.php
dosyasını sunmaya çalışmasına sebep olacaktır.
Bu dosyaların ikisi de bulunmuyorsa sonraki adım,
yüklü ve uygun şekilde yapılandırılmışsa bir dizin içeriği dosyası sağlamaya çalışmak olacaktır.mod_autoindex
httpd ayrıca, sunucunun birden fazla konak için istek kabul etmesini sağlayan sanal barındırmaya da muktedirdir. Bu durumda her sanal konak için ayrı bir
belirtilebileceği gibi sunulacak içeriğin istekte bulunulan IP adresi veya konak ismine dayanarak devingen olarak saptanmasını sağlayabilen DocumentRoot
modülüyle gelen yönergeler de kullanılabilir.modvhostalias
yönergesi yapılandırma dosyanızda ana sunucu için bir tane ve muhtemelen oluşturduğunuz her DocumentRootsanal konak için de birer tanedir.
yönergesine değer olarak OptionsFollowSymLinks
atanmadıkça httpd olası güvenlik açıklarına karşı öntanımlı olarak sembolik bağları izlemez.
Bundan başka, dosya sisteminin farklı parçalarını belge kök dizini altında göstermek için
Alias /belgeler /var/http
dosyası sunulacaktır. Hedef dizindeki dosyaları birer CGI betiği olarak imlemesi dışında
yönergesi de aynı şekilde çalışır.ScriptAlias
Biraz daha fazla esnekliğin gerektiği durumlarda düzenli ifadelere dayalı eşleşmeler sağlamak üzere
yönergelerinin gücünden yararlanılabilir. Örneğin,ScriptAliasMatch
ScriptAliasMatch ^/~([a-zA-Z0-9]+)/cgi-bin/(.+) /home/$1/cgi-bin/$2
satırı sayesinde http://example.com/~user/cgi-bin/betik.cgi
dosyası ile eşleştirilir ve dosya bir CGI betiği olarak çalıştırılırdı.
Güvenlik sebebiyle kullanıcıların ev dizinlerine doğrudan HTTP erişimi vermek uygun olmaz. Bu bakımdan, kullanıcının ev dizini altında HTTP erişimi verilecek dosyaların bulunduğu dizini belirtmek için
yönergesi sağlanmıştır. Öntanımlı olan UserDirUserdir public_html
yapılandırması ile yukarıdaki gibi bir URL kullanıcının ev dizini (/etc/passwd
Ev dizininin yerinin /etc/passwd
dosyasında belirtilmediği sistemlerde kullanılmak üzere Userdir
yönergesinin başka kullanım şekilleri de vardır.
Bazı kişiler (genellikle URL üzerinde %7e
olarak kodlanması sebebiyle) "~" simgesini biçimsiz bulabilir ve kullanıcı dizinlerini imlemek için başka bir karakter kullanmayı tercih edebilirler. Bu işlevsellik
tarafından desteklenmemektedir. Ancak, kullanıcı dizinleri düzgün şekilde yapılandırılmışsa istenen etki mod_userdir
yönergesi ile sağlanabilir. Örneğin, AliasMatchhttp://example.com/sayfalar/birisi/dosya.html
dosyasını eşlemek için AliasMatch
adında yeni bir dizine taşınması halinde istemciye yeni konumun bildirilmesi şöyle sağlanabilirdi:
Redirect permanent /foo/ http://example.com/bar/
dizini altındaki içeriğe yönlendirilmektedir. Yönlendirmeyi aynı sunucu üzerinde yapmak zorunda değilsiniz, bu yönerge ile başka bir sunucuya da yönlendirme yapabilirsiniz.
httpd ayrıca, yeniden yazma ile ilgili daha karmaşık sorunlara çözüm olarak
diye bir yönerge daha sağlar. Örneğin bir sitenin baş sayfasını diğer isteklerden ayrı olarak farklı bir siteye yönlendirmek için yönergeyi şöyle kullanabilirsiniz:RedirectMatch
Bundan başka, bir sitedeki tüm sayfalara yapılan istekleri başka bir siteye geçici olarak yönlendirmek için şöyle bir şey yapabilirsiniz:
RedirectMatch temp .* http://mesela.example.com/ilksayfa.html
httpd ayrıca, uzak sunuculardaki belgelerin yerel sunucunun URL alanına getirilmesini de mümkün kılar. Bu tekniğe HTTP sunucunun belgeleri uzak bir sunucudan alıp istemciye sunmasını sağlayarak bir vekil sunucu gibi davranması nedeniyle ters vekalet adı verilir. Belgelerin istemciye özkaynağın bulunduğu sunucudan geliyormuş gibi değilde doğrudan isteği yaptığı sunucudan geliyormuş gibi sunulması nedeniyle bu işlem normal vekaletten farklıdır.
Aşağıdaki örnekte, istemci /foo/
dizini altından bir belge istemekte, sunucu ise bu belgeyi dahili.example.com
dizininden alıp istemciye yerel sunucudan geliyormuş gibi sunmaktadır:
ProxyPass /foo/ http://dahili.example.com/bar/ ProxyPassReverse /foo/ http://dahili.example.com/bar/ ProxyPassReverseCookieDomain dahili.example.com harici.example.com ProxyPassReverseCookiePath /foo/ /bar/
sunucuyu uygun belgeleri alması için yapılandırırken ProxyPass
sunucusundan kaynaklanan yönlendirmeleri yeniden yazar, böylece bunların yerel sunucudaki yerleri belirlenmiş olur. Benzer şekilde,
yönergeleri de arka sunucu tarafından atanan çerezleri yeniden yazar.ProxyPassReverseCookiePath
Yalnız, belgelerin içindeki hiperbağların yeniden yazılmayacağına dikkat ediniz. Dolayısıyla, belge içinde dahili.example.com
’u ismiyle hedef alan mutlak hiperbağlar varsa bunlar istemci tarafından vekil sunucudan değil doğrudan dahili.example.com
’dan istenecektir. Bir sayfanın içindeki bu bağları (ve diğer içeriği)
modülü kullanılarak istemciye sunuluyormuşçasına değiştirebilirsiniz.mod_substitute
HTML ve XHTML’de hiperbağları daha bilgece yeniden yazabilen
modülü de kullanılabilir. Yeniden yazılması gereken URL eşlemlerini oluşturmanızı sağlar, böylece karmaşık vekil senaryoları oluşturulabilir.modproxyhtml
modülü buna ek olarak isteğin nasıl ele alınacağına karar vermek için harici yazılımları ve veritabanlarını kullanabilir. Yeniden yazma motoru yukarıda değinilen üç eşleşme türünü de uygulayabilecek yetenektedir: Dahili yönlendirmeler (rumuzlar), harici yönlendirmeler ve vekalet. mod_rewrite
modülü tarafından sağlanan yeteneklerin ayrıntılı açıklamaları ve bunların kullanım örnekleri ayrıntılı olarak modrewritemodrewrite belgelerinde bulunmaktadır.
Kaçınılmaz olarak, dosya sisteminde mevcut olmayan dosyalar için de istek yapılacaktır. Bunun çeşitli sebepleri olabilir. Bazı durumlarda bu, belgelerin yerlerininin değiştirilmesinin bir sonucu olabilir. Bu durumda yapılacak en iyi şey, istemciyi belgeyi yeni yerinden istemesi için bilgilendirmek amacıyla URL yönlendirmesi kullanmaktır. Bu şekilde, içeriğin yeri değişse bile eski yer imlerinin ve hiperbağların çalışmaya devam edeceklerinden emin olabilirsiniz.
"Dosya orada yok" ("File Not Found") hatalarının diğer bir bildik sebebi de URL’lerin hiperbağlarda veya doğrudan tarayıcıda kasıtlı ya da kasıtsız, yanlış yazılmasıdır. Bu tür sorunlarda yardımcı olması için httpd
(sic) adında bir modülle gelir. Bu modül etkin kılındığında htpd, "Dosya orada yok" ("File Not Found") hatalarının önünü kesip başka bir yerde benzer isimde bir dosya var mı diye bakar. Böyle bir dosya varsa, mod_speling
istemciye dosyanın doğru yerini bildiren bir HTTP yönlendirmesi yollar. Benzer çok sayıda dosya varsa bunlar istemciye bir liste halinde sunulur.mod_speling
modülünün en yararlı özelliklerinden biri de dosya isimlerini harf büyüklüğüne duyarsız olarak arayabilmesidir. Dosya isimlerinde harf büyüklüğünün önemli olduğu Unix benzeri sistemler hakkında bilgisi olmayan kullanıcılara sahip sistemlerin kullanıcılarına bu büyük yarar sağlar. Fakat modülün URL düzeltmekten başka şeyler için de kullanılması, istemcilerden gelen neredeyse her isteğin URL yönlendirmesine konu olmasına sebep olarak sunucunun yükünü arttırabilir.mod_speling
modülü sanal URI'leri, onları sunan gerçek kaynağa eşlemekte kullanılan mod_dir
yönergesini içerir. Bir 'ön denetleyici' gerçeklerken FallbackResource
modülünün kullanılmasını sağlamak için çok kullanışlıdır.mod_rewrite
Yerinde bulunmayan içeriğin bulunması çabalarının tümü Apache’nin 404 (Dosya orada yok) HTTP durum kodlu bir hata sayfası döndürmesine yol açar. Bu sayfanın içeriği
yönergesi ile denetlenebilir ve ErrorDocumentHata Yanıtlarının Kişiselleştirilmesi bölümünde anlatıldığı gibi oldukça esnek bir şekilde kişiselleştirilebilir.
- Bir isteği, özkaynağın MIME türüne veya istek yöntemine bakarak bir CGI betiğine eşler.mod_dir
- URL'yi sonlandıran bölü çizgisini index.html
bir dosyaya eşler.mod_imagemap
- Bir isteği, bir HTML belge içindeki bir resme yapılan kullanıcı tıklamalarına dayanarak bir URL'ye eşler.mod_negotiation
- Dil veya içerik sıkıştırması gibi kullanıcı tercihlerine dayanarak uygun bir belgeyi seçer.
Modüller | Yönergeler | SSS | Terimler | Site Haritası
Apache HTTP Sunucusu Sürüm 2.4
URL’lerin Dosya Sistemi ile Eşleştirilmesi
Mevcut Diller: en | fr | ja | ko | tr
İlgili Modüller ve Yönergeler
DocumentRoot
Yapılan bir isteğe hangi dosyanın sunulacağına karar verirken httpd’nin öntanımlı davranışı istek için URL yolunu (URL’den konak ismi ve port ayrıldıktan sonra kalan kısım) alıp bunu yapılandırma dosyasında DocumentRoot yönergesi ile belirtilen dizinin sonuna eklemektir. Bu nedenle, DocumentRoot alt
Belge Kök Dizini Dışındaki Dosyalar
Bazen dosya sisteminde doğrudan DocumentRoot altında bulunmayan dosyalara da erişim izni vermek gerekir. httpd’de bunu sağlamanın çeşitli yolları vardır. Unix sistemlerinde sembolik bağlar sayesinde dosya sisteminin farklı yerlerindeki dosyaları ve dizinleri DocumentRoot altındaymış gibi göstermek m
Kullanıcı Dizinleri
Geleneksel olarak Unix sistemlerinde belli bir kullanıcının (örn, birisi) ev dizinine ~birisi/ şeklinde atıfta bulunulabilir. mod_userdir modülü bu özelliği site üzerinden kullanıcıların ev dizinlerindeki dosyaları kişisel sayfalar olarak sunmalarını sağlamak üzere kullanır. Örnek:
URL Yönlendirme
Yukarıdaki bölümlerde açıklanan yapılandırma yönergeleri httpd’ye içeriği dosya sisteminin belli bir yerinden alıp istemciye göndermesini söyler. Bazen istemciye, istediği içeriğe farklı bir URL ile erişebileceğini ve bu URL için ayrı bir istek yapması gerektiğini bildirmek gerekir. Bu işleme yönlen
Karşı Vekil
httpd ayrıca, uzak sunuculardaki belgelerin yerel sunucunun URL alanına getirilmesini de mümkün kılar. Bu tekniğe HTTP sunucunun belgeleri uzak bir sunucudan alıp istemciye sunmasını sağlayarak bir vekil sunucu gibi davranması nedeniyle ters vekalet adı verilir. Belgelerin istemciye özkaynağın bulun
Yeniden Yazma Motoru
Daha güçlü ikameler gerektiğinde mod_rewrite modülü tarafından sağlanan yeniden yazma motoru işe yarayabilir. Bu modüldeki yönergeler sunulacak içeriğin yerine karar vermek için kaynak IP adresi, tarayıcı türü gibi isteğe özgü özellikleri kullanırlar. mod_rewrite modülü buna ek olarak isteğin nasıl
Dosya orada yok
Kaçınılmaz olarak, dosya sisteminde mevcut olmayan dosyalar için de istek yapılacaktır. Bunun çeşitli sebepleri olabilir. Bazı durumlarda bu, belgelerin yerlerininin değiştirilmesinin bir sonucu olabilir. Bu durumda yapılacak en iyi şey, istemciyi belgeyi yeni yerinden istemesi için bilgilendirmek a
Diğer URL Eşleme Modülleri
URL eşlemede kullanılabilecek diğer modüller: